Cách xử lý thông minh, khéo léo khi trẻ nói tục, nói bậy

Ba mẹ có phải đang lo lắng vì mỗi khi trẻ tức giận hoặc không có được thứ mình muốn sẽ quát tháo và nói bậy? Tình trạng này diễn ra lâu dài nếu không được giáo dục kịp thời sẽ tạo thành một tật xấu gây ảnh hưởng đến tính cách và sự phát triển của trẻ. Các bậc phụ huynh hãy tham khảo bài viết dưới đây để tìm ra những phương pháp để trẻ không nói bậy.

Nói tục là gì? Hành vi này ảnh hưởng thế nào đến con trẻ?

Nói tục là hành vi sử dụng những từ ngữ có tính thô lỗ, xúc phạm, lăng mạ hoặc phỉ báng người khác. Trên thực tế, việc trẻ nói bậy không hẳn vì nguyên nhân xấu mà đôi khi chỉ vì bắt chước theo những câu nói vô tình nghe được từ người lớn.

 

 

 

Bản chất nói tục ở trẻ em khác với người lớn, thậm chí một số còn không hiểu rõ nội dung câu mà mình vừa nói. Đối với mỗi độ tuổi khác nhau trẻ sẽ có những biểu hiện và mục đích khác nhau:

 

  • Khi trẻ nhỏ chửi thề: Trẻ nhỏ chửi thề do chúng lặp lại những điều được nghe và đang cố gắng phát triển kỹ năng nói. Chúng đang trong quá trình học cách giao tiếp nên sẽ thực hành theo những gì được tiếp xúc mà không cố ý làm tổn thương hay xúc phạm người khác.
  • Với những trẻ lớn hơn: Một số trẻ lớn hơn dùng những từ nói bậy vì vài lý do, có thể chúng không thường xuyên nghe được những ngôn từ bậy bạ, do đó khi nghe được sẽ có cảm giác mới lạ và thú vị nên mới dùng để nói thử. Người lớn khi chửi thề có xu hướng nhấn mạnh và thể hiện cảm xúc vào lời nói và tạo nên sự hấp dẫn đối với trẻ.
  • Với trẻ vị thành niên: Trẻ bắt đầu đi học và trẻ vị thành niên bắt đầu nhận ra ý nghĩa của những lời nói tục có thể làm tổn thương người khác nên sẽ có xu hướng từ bỏ, tuy nhiên một số thành phần vẫn giữ lại và dùng sau này. Trẻ ở giai đoạn này hay dùng những từng nói bậy để giải tỏa cảm giác tiêu cực của mình. Đó thường là cách để phản ứng lại với những đau đớn, khó chịu hoặc bực bội. Ngoài ra, trẻ còn dùng những từ ngữ không hay để khoe khoang và muốn chứng tỏ bản thân mình với bạn bè, với xã hội. Một số trẻ chống đối, bắt chước người khác chửi thề vì nhận được phản ứng mạnh mẽ từ ba mẹ.

Trẻ học được những từ ngữ chửi thề đa phần vì vô tình nghe được người xung quanh dùng để thể hiện cảm xúc hoặc phỉ báng người khác, trẻ cũng có thể tiếp xúc qua các video, bài viết chưa được chọn lọc trên mạng xã hội. Trẻ bắt đầu nói tục để thực hành cách dùng từ cũng như xem từ đó được sử dụng ra sao chứ không vì mục đích xúc phạm. Tuy nhiên, cần lưu ý nhắc nhở để trẻ không tạo thành thói quen, hành vi xấu và rất khó bỏ trong tương lai.

 

 

Khi nào trẻ sẽ bắt đầu nói tục? 

Theo kết quả của các nghiên cứu đã chỉ ra rằng trẻ em từ 3 tuổi đã có thể sử dụng những từ ngữ chửi thể được người xung quanh sử dụng. Trong bài báo “Khoa học về chửi thề”, Jay và Janschewitz đã phát hiện ra rằng ngay khi trẻ bắt đầu đi học đã có thể biết từ 30 đến từ ngữ nói bậy. Quả là một con số bất ngờ đúng không? Chưa dừng ở đó, khi trẻ ngày càng lớn lên, khi 11 tuổi, chúng đã có khả năng nói bậy giống như người lớn hơn, mức độ nghiêm trọng của từ ngữ và tần suất sử dụng ngày càng cao hơn.

Việc trẻ nói tục là vấn đề nghiêm trọng và làm đa số các bậc phụ huynh cảm thấy xấu hổ, tuy nhiên ngoài việc la mắng hay trách phạt thường xuyên không giải quyết vấn đề tận gốc mà còn làm cho trẻ trở nên ngang bướng, phản bác và chửi thề nhiều hơn.

 

 

Nguyên nhân trẻ hay nói tục chửi bậy

Có rất nhiều nguyên nhân tác động khiến cho trẻ nói tục chửi bậy, nhất là khi trẻ tập nói trong độ tuổi từ 1- 3 và khi trẻ có khả năng nhận thức tốt hơn trong khoảng 4 -7 tuổi. Để giải quyết vấn đề chửi thề, điều đầu tiên cần phải tìm hiểu vì sao trẻ lại có hành vi nói bậy như vậy. Dưới đây là 5 nguyên nhân thường gặp và có ảnh hưởng lớn nhất đến cách sử dụng ngôn từ của trẻ.

 

 

Bắt chước bạn bè

Khi trẻ bước vào giai đoạn tập nói và bắt đầu đi học, việc tiếp xúc với các bạn bè trong lớp, bạn hàng xóm làm tăng cơ hội để các bé học những điều mới lạ, bao gồm cả những từ nói tục mà các bạn hay dùng. Một số trường hợp các bé đều vô tình nói mà không hiểu rõ ý nghĩa xấu mà nó mang lại. Trường hợp còn lại do các bé đua đòi, ganh đua nhau chửi tục để thể hiện cái tôi, chứng minh bản lĩnh và không thua kém bạn bè. Ví dụ trường hợp khi trẻ bắt bầu chơi chung với một nhóm bạn cá tính, quậy phá và hay chửi thề, trẻ cũng phải bắt đầu học cách nói bậy giống các bạn đó để hòa nhập, dần dần điều này có thể trở thành thói quen xấu của bé.

 

Trẻ tiếp xúc với bạn bè hay nói tục dẫn đến bắt chước thói quen đó
Trẻ tiếp xúc với bạn bè hay nói tục dẫn đến bắt chước thói quen đó

 

Môi trường gia đình không lành mạnh

 

Môi trường sống là một trong những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp tới sự hình thành thói quen của con. Nếu một đứa trẻ sống trong gia đình có nhiều thành viên hay sử dụng những từ vựng tục tĩu, thô lỗ, nói bậy thì bé sẽ học và nói theo. Việc ông bà, ba mẹ, bảo mẫu hay anh, chị thường xuyên sử dụng những từ bậy sẽ khiến trẻ nghe quen, cho rằng đó là ngôn ngữ thông thường và thoải mái sử dụng.

Một số người cho rằng những phụ huynh làm trong môi trường công xưởng, nhà máy, buôn bán ngoài chợ thì con cái sẽ có khả năng nói tục cao hơn so với gia đình làm công chức nhà nước. Tuy nhiên xuất thân và nghề nghiệp không phải là yếu tố quyết định tất cả mà quan trọng chính là sự giáo dục của ba mẹ đối với con trẻ. Điều này cho thấy sự giáo dục tích cực cũng như hành vi ứng xử của ba mẹ là tấm gương cho con noi theo, chúng sẽ phản ánh lại những phẩm chất mà ba mẹ thể hiện ra. Chính vì thế sự giáo dục đến từ gia đình là hết sức quan trọng và cần được chú ý.

 

Muốn “thể hiện” bản thân

 

Trẻ em bước vào độ tuổi thành niên rất quan tâm về hình tượng của bản thân và cái nhìn của những người xung quanh. Chúng có tâm lý muốn thể hiện bản thân, được người khác coi trọng và nể phục, từ đó hình thành những hành vi và lời nói “khác người”. Trẻ học những từ ngữ tục tĩu, hay nói bậy hay thậm chí bắt nạt bạn khác để trông ngầu hơn. Khi ở trong lớp học hoặc ở nhà, bé chịu sự nhắc nhở và kiểm soát của ba mẹ, thầy cô. Tuy nhiên khi ra môi trường bên ngoài, dưới sự rủ rê và tác động của bạn bè dễ khiến con làm ra những việc làm không được lịch sự.

 

Trẻ thường muốn chứng tỏ bản thân bằng cách nói tục, chửi thề

 

Ảnh hưởng từ phim ảnh, truyện, internet

 

Trẻ dùng điện thoại, xem tivi quá nhiều, nhất là những chương trình có nhiều ngôn từ không thích hợp cho độ tuổi của trẻ sẽ khiến trẻ bị nhiễm rất nhanh. Nhiều chương trình phim ảnh, truyện tranh chưa được chọn lọc có nội dung không thích hợp cho trẻ như ngôn từ tục tĩu, hình ảnh bạo lực,… Trẻ em dưới 6 tuổi, là giai đoạn tiếp thu rất nhiều từ thế giới xung quanh thông qua những gì được nhìn thấy, nghe thấy, thông qua đó hình thành nên tính cách sau này. Việc tiếp thu và bắt chước giúp trẻ học nhanh hơn, phát triển não bộ và tư duy tốt hơn. Nếu những thông tin đầu vào chứa nhiều thứ tiêu cực thì sẽ có ảnh hưởng xấu đến tương lai của con.

 

Nhiều chương trình truyền hình, phim, truyện cũng ẩn chứa các từ ngữ thô tục
Nhiều chương trình truyền hình, phim, truyện cũng ẩn chứa các từ ngữ thô tục

 

Buồn bã hoặc bực tức, khó chịu

 

Một nguyên nhân khiến trẻ bắt đầu nói bậy đến từ tác nhân cảm xúc, tâm lý bên trong cơ thể. Chúng ta thường có thói quen chửi thề, nói bậy hoặc hành xử thô lỗ mối khi có vấn đề không được như ý hoặc tức giận. Tương tự như thế, trẻ em cũng có rất nhiều lúc không thể kiểm soát được bản thân của mình và làm ra những việc không được lịch sự. Khi khó chịu, trẻ sẽ dễ “giận cá chém thớt”, quát mắng và chửi tục với người gần mình. Đôi khi, bé không hướng đến một ai và chỉ lẩm bẩm trong miệng hoặc nói một mình, đây cũng là một thói quen xấu và khiến người xung quanh khó chịu, có cái nhìn tiêu cực về trẻ.

 

Khi tâm trạng không tốt là lúc trẻ dễ nói ra những từ nói bậy, chửi thề
Khi tâm trạng không tốt là lúc trẻ dễ nói ra những từ nói bậy, chửi thề

 

Bố mẹ nên làm gì khi con nói bậy?

 

Thực tế cho thấy dù là một đứa trẻ được bảo bọc kỹ càng đến đâu cũng có thể nghe thấy những từ nói bậy từ một số tác nhân bên ngoài. Nếu may mắn, trẻ sẽ sử dụng với tần suất ít còn ngược lại thì có nguy cơ hình thành thói quen. Vậy ba mẹ nên làm gì khi con nói bậy?

 

Đừng gay gắt ngay ở lần đầu tiên trẻ nói bậy

 

Chắc chắn mỗi bậc phụ huynh đều cảm thấy tức giận khi con phát ngôn ra những điều không hay nhưng ba mẹ không nên phản ứng quá gay gắt ngay lần đầu trẻ nói bậy. Điều đầu tiên cần làm chính là tìm hiểu nguyên nhân, phân tích vì sao trẻ lại nói như vậy và học từ ai để có biện pháp ngăn chặn hợp lý.

Ba mẹ cần dành thời gian để giáo dục cho con về những từ nói bậy. Phân tích cho trẻ hiểu những từ nói bậy là gì? Hậu quả có thể xảy ra là gì? Ba mẹ có thể dùng chính từ mà con vừa nói để làm ví dụ, đặt tình huống trẻ là người nghe để xem cảm giác khi đó như thế nào. 

 

Ba mẹ hãy giữ thái độ bình tĩnh khi dạy dỗ con để mang lại hiệu quả cao hơn
Ba mẹ hãy giữ thái độ bình tĩnh khi dạy dỗ con để mang lại hiệu quả cao hơn

 

Mặc dù ba mẹ giữ thái độ không quá gay gắt nhưng cũng cần có sự nghiêm túc, không cười đùa. Trong quá trình dạy dỗ con, nếu phụ huynh không nghiêm túc sẽ khiến bé nghĩ rằng ba mẹ chỉ đang đùa và việc mình làm không có gì sau. Sau này trẻ có thể lấy đó làm một lý do và không còn giữ được sự tôn trọng hay thực sự nghe lời ba mẹ nữa.

 

Không “đối đầu” trực tiếp và tranh cãi với con

 

Việc nhắc nhở mục đích là giúp cho con biết lỗi sai và chịu nhận lỗi. Thái độ của phụ huynh sẽ quyết định đến việc con có chửi thề nữa hay không. Ở độ tuổi còn nhỏ, các con đang có sự phát triển về tâm sinh lý, đôi khi dễ bồng bột và tự ái khi bị bắt lỗi. Do đó ba mẹ cần chú ý nắm bắt tình hình tính cách của con, nếu con thích sự nhẹ nhàng thì hãy bình tĩnh trò chuyện để phân tích điểm sai cho con. Tuyệt đối không nên tranh cãi, đối đầu trực tiếp với con mà thay vào đó hãy tìm cách trở thành một người bạn, một người bé tin tưởng để dễ dàng giáo dục về nhiều vấn đề khác trong tương lai.

 

Tìm hiểu lý do đằng sau lời nói tục của bé

 

Như đã phân tích, có rất nhiều nguyên nhân khiến cho trẻ nói bậy, do đó cần tìm hiểu được nguyên nhân cụ thể để giúp con từ bỏ hành vi đó. Nếu con chỉ vô tình nghe được những từ nói tục từ người khác và tập nói theo thì chỉ cần giáo dục cho con hiểu không được dùng những từ ngữ tương tự như vậy. Còn nguyên nhân đến từ những vấn đề to lớn và rắc rối hơn như con giao du với người xấu, bị bạn bè rủ rê, lôi kéo thì cần có sự can thiệp đến từ nhà trường để ngăn chặn việc đó. Ba mẹ và nhà trường nên quan tâm, phối hợp với nhau để nắm bắt tình hình của con, nhanh chóng hỗ trợ kịp thời để trẻ không bị lún sâu vào những hành vi sai lệch.

 

Hãy tìm hiểu rõ nguyên nhân khiến trẻ có hành vi nói bậy để có hướng giải quyết hợp lý
Hãy tìm hiểu rõ nguyên nhân khiến trẻ có hành vi nói bậy để có hướng giải quyết hợp lý

 

Dạy con sử dụng mạng xã hội an toàn

 

Thời đại công nghệ hiện đại ngày này cung cấp cho trẻ em cơ hội tiếp xúc nhiều hơn với mạng xã hội. Không ai có thể phủ nhận quy mô rộng rãi, những nguồn thông tin và giải trí vô tận, tuy nhiên nó cũng là nguồn chứa rất nhiều từ chửi bậy. Trẻ em có thể tiếp xúc thông qua phim ảnh, facebook, youtube, tik tok,… Khi phát hiện con nói bậy, ba mẹ hãy kiểm tra những thứ con xem hàng ngày, nếu phát hiện những nội dung không phù hợp cần giải thích cho con hiểu và không cho xem nữa.

Ba mẹ cũng cần chú ý chọn lọc những chương trình phù hợp với độ tuổi cho con xem. Có nhiều chương trình dành cho trẻ em nhưng vẫn có chứa một số từ ngữ bậy bạ, hay những mạng xã hội quen thuộc như facebook cũng là nơi bé dễ tiếp thu những thứ không tốt. Đây là nơi hội tụ của rất nhiều người ở nhiều nơi khác nhau, đa dạng độ tuổi và tính cách. Việc trẻ giao du với những thành phần không tốt sẽ làm ảnh hưởng tới sự phát triển của con. Ba mẹ cũng nên đặt các thiết bị truyền thông ở nơi dễ quan sát trong nhà để tiện theo dõi. Bên cạnh đó cũng nên kiểm soát các tài khoản cá nhân của con.

 

Trẻ em nên học cách sử dụng mạng xã hội đúng cách
Trẻ em nên học cách sử dụng mạng xã hội đúng cách

 

Bài học về sự tôn trọng

 

Học cách tôn trọng người khác sẽ gián tiếp nhắc nhở trẻ không dùng những từ nói bậy nữa. Bản chất của những từ này là sự chỉ trích, lăng mạ và làm coi thường người khác. Ba mẹ hãy để trẻ biết rằng việc ném đồ chơi vào người khác là hành vi xấu, có thể làm họ đau đớn và tổn thương. Tương tự như vậy, việc chửi bậy, nói tục cũng mang đến sự sát thương tương tự. Đôi khi trẻ chỉ vô ý nhưng hãy cố gắng đặt bản thân mình vào người khác và biết khi nào mình có thể làm người khác bị tổn thương để rút kinh nghiệm.

 

Xem thêm: Nghệ thuật dạy trẻ yêu thương, tôn trọng người lớn

Bố mẹ cũng cần điều chỉnh lời nói của bản thân mình

 

Trẻ nhỏ là tấm gương phản chiếu của ba mẹ, do đó chính ba mẹ cần trở thành một tấm gương sáng, cần chú ý tới hành vi, lời nói của mình. Nếu một đứa trẻ được sống trong một môi trường được giáo dục tốt, ba mẹ cư xử hoà đồng, văn minh thì có thể hình thành cho con một nhân cách tốt.

Ba mẹ cần chú ý tới những điều mình nói, với người lớn sẽ có những nguyên tắc và cách ứng xử khác với trẻ em. Tuy nhiên nếu trẻ nghe được những lời nói tục trong câu chuyện hàng ngày của người lớn sẽ khiến trẻ bắt chước theo. Việc yêu cầu trẻ không nói những từ ngữ xấu hay từ ngữ đã nghe quen sẽ rất khó khăn. Con cũng sẽ hình thành câu hỏi vì sao ba mẹ có thể nói được còn mình thì không, thậm chí còn cho rằng ba mẹ là người nói dối.

 

Ba mẹ hãy là một tấm gương tốt để trẻ học theo
Ba mẹ hãy là một tấm gương tốt để trẻ học theo

 

Trẻ em giống như một miếng bọt biển vậy, chúng sẽ tiếp thu những thứ từ xung quanh và sau đó hào hứng muốn lan toả những điều đến với người khác. Do đó ba mẹ cần giáo dục cho bé những thứ đúng đắn, vừa tốt cho sự phát triển nhân cách, vừa tạo được môi trường tích cực cho con.

Ngoài ra ba mẹ cũng chú ý không nói những lời làm ảnh hưởng người khác, nên chia sẻ những điều tích cực cho con học theo. Nên tạo cho con cơ hội để có lòng trắc ẩn, biết thông cảm và thấu hiểu, yêu thương người khác, từ đó hạn chế được những hành vi nói tục, chửi rủa khiến những người xung quanh tổn thương.

 

Đưa ra những giới hạn hành vi và hình phạt

 

Nhằm tăng tính nghiêm túc và tạo sự răn đe khi con nói tục, ba mẹ có thể đưa ra những nguyên tắc và hình phạt phù hợp khi con phạm lỗi.

Các bậc phụ huynh cần nói chuyện để đặt ra một số nguyên tắc cho con như không được dùng những từ ngữ nói bậy khi tức giận, không được chửi rủa, chỉ trích người khác, với những việc nhỏ nhặt nên thông cảm và bỏ qua. Nếu con vẫn tiếp tục hành vi nói tục, ba mẹ hãy đưa ra các hình phạt để răn đe như cắt giảm tiền tiêu vặt, giới hạn thời gian xem tivi, không cho đi chơi vào cuối tuần. Những hành động này sẽ khiến trẻ hiểu ra việc nói tục là hành vi có tính nghiêm trọng và không dám nói bừa bãi nữa. Nhiều trẻ sẽ có phản ứng tức giận, khóc lóc và không chấp nhận được nhưng dần dần trẻ sẽ hiểu được những quy tắc ứng xử đó. 

 

Trong trường hợp cần thiết nên có những hình phạt để răn đe con
Trong trường hợp cần thiết nên có những hình phạt để răn đe con

 

Nói tục là một hành vi vô thức và rất dễ tạo thành thói quen ở trẻ em. Do đó ba mẹ cần có những hình thức xử lý, răn dạy nghiêm khắc để hạn chế tối đa việc trẻ tái phạm. Đối với mỗi độ tuổi và mức độ phạm lỗi của con mà ba mẹ nên xem xét hình phạt phù hợp.

 

Chỉ cho con những các khác để khiến bản thân “tỏa sáng”

 

Nhiều trẻ em có xu hướng muốn trở thành tâm điểm, được nhiều người khác chú ý, chúng cho rằng việc nói bậy sẽ khiến mình trở nên “ngầu” và oai hơn. Các bậc phụ huynh nên nói chuyện và hỏi lý do vì sao con lại nghĩ như vậy, sau đó giải thích hành động đó là không nên và đưa ra những cách khác để gây ấn tượng với bạn bè. Những cách có thể áp dụng phù hợp với độ tuổi của trẻ gồm có cố gắng học tập giỏi, đạt kết quả cao, chơi thật tốt một môn thể thao, ăn mặc sạch sẽ hoặc đôi khi chỉ cần sự tử tế của bản thân.

 

Trau dồi vốn từ vựng cho bé

 

Trong độ tuổi phát triển, ba mẹ hãy dạy cho trẻ nhiều từ ngữ thích hợp, thay thế những từ mang nghĩa xấu. Nếu trẻ chỉ đang thử một từ nói bậy vừa học được mà không biết nghĩa thực sự hoặc chỉ lặp lại do vô tình nghe người khác nói, ba mẹ hãy thuyết phục con học một từ khác, dạy trẻ ghi nhớ những từ đó bằng cách sử dụng nhiều lần trước mặt con và cho con thực hành trong mỗi cuộc trò chuyện hằng ngày.

 

Ba mẹ hãy dạy trẻ nhiều từ ngữ thích hợp khi giao tiếp
Ba mẹ hãy dạy trẻ nhiều từ ngữ thích hợp khi giao tiếp

 

Có rất nhiều cách nói để thể hiện cảm xúc và dùng giao tiếp hằng ngày, việc giáo dục những cách này ngay từ sớm cho trẻ không những nâng cao khả năng giao tiếp mà còn hình thành tính cách lịch sự, nhân phẩm và đạo đức tốt. 

 

Dạy con nhận biết và thể hiện cảm xúc

 

Nếu trẻ thường dùng những từ nói tục mỗi khi tức giận hoặc hờn dỗi, ba mẹ hãy nói chuyện để tìm hiểu nguyên nhân và dạy cho con cách chia sẻ tâm sự, bày tỏ cảm xúc theo một cách văn minh hơn thay vì nói tục.

Ba mẹ có thể dạy con giải toả tâm trạng bằng những hoạt động yêu thích như đi chơi, đạp xe đạp, vẽ tranh, tô tượng hoặc vào một nơi yên tĩnh để bình tĩnh lại. Khi tìm được một phương pháp thích hợp, trẻ còn có khả năng tự kiểm soát cảm xúc, dần dần trở thành một người điềm tĩnh chứ không bốc đồng và nói tục nữa.

 

Dạy con giải tỏa cảm xúc tiêu cực bằng nhiều cách phù hợp
Dạy con giải tỏa cảm xúc tiêu cực bằng nhiều cách phù hợp

Xem thêm: Dạy trẻ quản lý cảm xúc – mạnh mẽ đối mặt với mọi tình huống 

Cùng con “đóng kịch” và luyện tập xử lý tình huống

 

Một phương pháp khác mà các bậc phụ huynh có thể tham khảo để giáo dục trẻ không nói tục chính là cũng con đóng kịch, học cách xử lý tình huống qua những câu chuyện, trò chơi. Trẻ em thường bị hấp dẫn bởi những những thứ thú vị và được tiếp xúc trực tiếp, từ đó nâng cao khả năng ghi nhớ và tiếp thu hơn.

Trong thời gian rảnh, ba mẹ có thể cùng con đóng kịch, hóa thân thành các nhân vật trong câu chuyện và trải qua những cảm xúc khác nhau, ba mẹ có thể xem xét cách ứng xử ban đầu của con, nếu có biểu hiện tức giận và nói tục thì cần nhắc nhở ngay. Ngoài ra, đặt ra những tình huống trong cuộc sống và dạy con cách xử lý tình huống phù hợp sẽ giúp con tránh việc chửi thề.

 

Ba mẹ dạy con về cách giao tiếp lịch sự thông qua những vở kịch
Ba mẹ dạy con về cách giao tiếp lịch sự thông qua những vở kịch

 

Ba mẹ hãy cho con biết nhiều cách khác nhau để đối phó với nhiều trường hợp xấu có thể gặp phải hằng ngày. Ví dụ khi trẻ bị em chọc tức như viết bậy vào vở, làm đổ đồ ăn, khi ấy con sẽ rất tức giận và chửi em. Để tránh điều đó, ba mẹ có thể dặn con nhẹ nhàng khuyên em hoặc nói với ba mẹ, người lớn trong nhà giải quyết.

 

Đừng quên những lời khen ngợi khi con làm tốt

 

Trẻ em rất cần sự quan tâm và thấu hiểu từ ba mẹ, nhiều trẻ cố tình nói bậy hay làm những việc xấu nhằm thu hút sự chú ý từ người khác. Trẻ rất thích sự khen ngợi, khi nhận được sự ân cần và tán thưởng sẽ khiến trẻ tự tin hơn, nỗ lực để không nói bậy nữa.

 

Những lời động viên, khen ngợi tạo nên động lực giúp trẻ cố gắng từ bỏ thói quen nói bậy
Những lời động viên, khen ngợi tạo nên động lực giúp trẻ cố gắng từ bỏ thói quen nói bậy

 

Hãy khen ngợi khi con nhẫn nhịn và không chửi thề khi tức giận hoặc trong những tình huống chúng thường làm. Ví dụ khi con bị bạn trêu chọc, thậm chí mắng chửi nhưng con vẫn nhẫn nhịn và chỉ nói lại một cách rất lịch sự thì hãy cho con những lời khen, cho bé biết rằng con đã làm rất đúng. Hoặc khi con không tái phạm việc nói tục trong một thời gian dài, ba mẹ cũng có thể dành tặng cho con những phần thưởng, nói cho con biết ba mẹ rất tự hào vì việc đó.

 

Một số kinh nghiệm dạy con nói tục theo độ tuổi

 

Ở mỗi độ tuổi khác nhau, con sẽ bị ảnh hưởng bởi nhiều tác nhân và có những biểu hiện khác nhau. Do đó ba mẹ nên có những biện pháp giáo dục phù hợp với con. Ba mẹ hãy tham khảo một số kinh nghiệm dạy trẻ mầm non hoặc tiểu học, trung học khi nói tục như sau.

 

Trẻ mầm non

 

Trẻ mầm non, mẫu giáo dưới 4 tuổi còn quá nhỏ để có thể hiểu nghĩa và lý do vì sao không nên nói bậy, chửi thề. Ba mẹ chỉ cần dạy một cách đơn giản, nói trẻ không nên dùng từ đó hoặc có thể thay thế bằng một số cách nói khác.

 

Dạy cho trẻ mẫu giáo hiểu về việc không nên chửi thề
Dạy cho trẻ mẫu giáo hiểu về việc không nên chửi thề

 

Trẻ mẫu giáo chưa thể phân tích được ý nghĩa của những từ chửi thề nhưng chúng có thể cảm nhận được sự tổn thương của người khác thông qua cảm xúc hoặc hành vi của người đối diện. Do đó ba mẹ có thể nói với trẻ rằng chúng không nên lặp lại những từ ngữ nói bậy đó vì sẽ khiến người khác cảm thấy buồn, khó chịu hoặc tức giận.

Trẻ mẫu giáo lớn hơn có sự tiếp thu tốt và có thể hiểu được nghĩa đơn giản của những lời chửi thề. Khi ba mẹ cảm thấy con đã sẵn sàng để hiểu và phân biệt những điều đó, hãy hỏi con cách chúng suy nghĩ về một số từ nói bậy có nghĩa là gì. Sau đó dùng những từ thay thế tế nhị hơn để giải thích vì sao không nên dùng những từ này.

 

Trẻ tiểu học và trung học

 

Trẻ tiểu học và trung học chửi thề vì có những lý do và nguyên nhân cụ thể hơn. Đối với mỗi trường hợp mà ba mẹ có thể rút ra kinh nghiệm dạy dỗ riêng: 

  • Nếu trẻ chửi thề để xem phản ứng của cha mẹ: Ba mẹ cần thể hiện sự rõ ràng trong những hành vi của con, nếu làm tốt hãy khen thưởng và khuyến khích con tiếp tục phát huy, ngược lại nếu con làm sai cần nghiêm túc răn dạy, đưa ra hình phạt khi cần thiết. Hãy làm một tấm gương tốt để con noi theo và giữ được tôn nghiêm để trẻ biết sợ và biết tôn trọng những gì ba mẹ dạy. 
  • Trẻ chửi thề vì ngầu và muốn “giống” các bạn: Trong trường hợp này ba mẹ cần trò chuyện với con để tìm được người mà con học theo, sau đó giải thích rằng việc trở nên “ngầu” không xuất phát từ hành vi nói bậy mà có thể thay thế bằng việc đối xử tốt với bạn bè, lễ phép với người lớn hoặc cố gắng duy trì thành tích học tập tốt,… Ba mẹ cũng cần phối hợp với giáo viên để nắm được tình hình giao du với bạn bè của con, biết được các mối quan hệ độc hại để có thể ngăn cản kịp thời.
  • Trẻ chửi thề vì buồn, tức giận hay thất vọng: Khi bộc phát cảm xúc tiêu cực là nguyên nhân thường thấy mỗi khi trẻ nói bậy. Khi ấy rất ít người có thể kiểm soát được lời nói của mình, làm bộc phát ra những lời nói tục và lâu dần sẽ trở thành thói quen. Sự quan tâm và nhắc nhở của phụ huynh khi ấy rất cần thiết, hãy dạy trẻ cách kiềm chế cảm xúc, ở bên an ủi và xoa dịu cơn tức giận của con. Ngoài ra hãy cùng con làm những hoạt động khác để làm vơi đi cảm xúc tiêu cực như rủ con làm việc nhà, xem phim, nấu ăn hoặc đi chơi với bạn bè,…


Kỹ năng giao tiếp tốt giúp mối quan hệ giữa mọi người duy trì một cách tốt đẹp hơn. Người ta có câu “Học ăn, học nói, học gói, học mở”, việc tuân thủ những quy tắc giao tiếp lịch sự giúp trẻ có sự phát triển tính cách một cách toàn diện.Việc giáo dục để hạn chế trẻ em nói tục ngay từ nhỏ mang đến nhiều lợi ích tích cực, giúp trẻ nhận được sự yêu mến, đánh giá cao từ người khác và có được nhân phẩm tốt, nắm bắt được nhiều cơ hội tốt trong tương lai.

Ngoài những phương pháp nêu trên, ba mẹ có thể cho con tham khai những khóa học kỹ năng cho trẻ. Khoá KidUP của trung tâm giáo dục UPO là một trong những khoá học uy tín được nhiều bậc phụ huynh lựa chọn. UPO mang đến một môi trường năng động, lành mạnh, cung cấp cho bé cơ hội phát triển những kỹ năng mềm cần thiết như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng lãnh đạo, đàm phán, kỹ năng làm việc nhóm,… Đặc biệt, bé được giáo dục về những quy tắc ứng xử với gia đình phù hợp, cách ứng xử văn minh nơi công cộng và trên mạng xã hội. Đặc biệt, khoá học KidUP còn giúp bé phát triển khả năng khai phóng, phát triển tư duy tự thức, hiểu về khả năng của bản thân và xác định hướng phát triển một cách sáng tạo, không bị rập khuôn theo những gì có sẵn.

 

Hy vọng bài viết vừa rồi có thể cung cấp cho các bậc phụ huynh những nguyên nhân và giải pháp phù hợp để giải quyết vấn đề nói tục của trẻ em.

Trainer Lê Đặng Minh Nhật

Tác giả/Tham vấn: LÊ ĐẶNG MINH NHẬT

Founder - CEO Công Ty CP Tiềm Năng Vô Hạn UPO

Thầy Lê Đặng Minh Nhật là nhà đào tạo, nhà nghiên cứu tâm lý giáo dục vời hơn 10 năm giảng dạy và đào tạo hơn 30.000 học viên toàn quốc. Thầy cũng là nhà huấn luyện và tư vấn cho đội ngũ nhân sự và khách hàng của các tập đoàn và doanh nghiệp: FPT, PQC hospitality, J&T express, Amyra, ILA, RMIT, AIA EXCHANGE, Chubb Life, Global Media…

"Giáo dục nào đâu phải là quần áo để khoác lên cho đẹp, bởi giáo dục vốn dĩ là khơi dậy cái đẹp từ bên trong mỗi đứa trẻ" chính là châm ngôn của thầy trong giáo dục con trẻ.

Icon Facebook tác giả    Icon Youtube tác giả

0 0 đánh giá
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
Đăng ký Test sinh trắc vân tay để được Đăng ký Test sinh trắc vân tay để được
Tư vấn & Test tính cách Miễn phí

    Thông tin liên lạc

    Công ty cổ phần Tiềm năng vô hạn

    Mã số thuế: 4201892928

    Người đại diện theo pháp luật: LÊ ĐẶNG MINH NHẬT

    Theo dõi chúng tôi icon FB icon YT

    background footer

    0
    Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x