Trẻ bắt chước trò chơi bạo lực, mẹ có đang quá lo lắng?

Những chấn thương có thể là dấu hiệu nguy hiểm

Những trò chơi mang tính giả tưởng có các yếu tố kịch tính và bạo lực được rất nhiều trẻ em yêu thích. Thế nhưng có nên cho trẻ chơi những trò chơi này hay không đang là một vấn đề khiến nhiều người nảy sinh tranh cãi. Một số cho rằng những trò chơi có tính bạo lực giúp trẻ mạnh mẽ và lanh lợi hơn, phần còn lại lại e ngại sẽ khiến trẻ có xu hướng hung hãn hơn. Hãy cùng tìm hiểu kỹ hơn về các khía cạnh của vấn đề trẻ bắt chước các trò chơi bạo lực thông qua bài viết dưới đây nhé!

Trẻ bắt chước chơi các trò chơi bạo lực – Vấn đề tranh cãi gay gắt

Hầu hết người lớn đều cho rằng việc chơi những thứ vũ khí, tiêu diệt kẻ xấu là hành vi bạo lực và khiến trẻ trở nên hung hãn thay vì có lợi cho sự phát triển của trẻ.

Mỗi khi con bắt chước các nhân vật trong phim hoặc truyện tranh và bắt đầu nhập vai thành các siêu anh hùng, siêu nhân, các nhân vật trong game và dùng những dụng cụ như súng, kiếm đồ chơi, cây, gậy để tạo ra âm thanh leng keng, đánh nhau với bạn bè và la hét ầm ĩ khiến nhiều bậc phụ huynh cảm thấy khó chịu. Mỗi khi gặp trường hợp như vậy, đa số phụ huynh sẽ yêu cầu con dừng lại, nhắc nhở, tịch thu những món vũ khí đồ chơi và nghiêm khắc cấm chúng chơi lại những trò này.

Sở dĩ trẻ em có hành động bạo lực bởi chúng bắt chước theo những trò chơi, sách truyện, phim ảnh có liên quan đến chủ đề này. Một số tác phẩm có yếu tố bạo lực, chiến tranh tiêu biểu được nhiều trẻ em thích thú như phim Chiến tranh giữa các vì sao, Batman,… Game Liên minh huyền thoại, Free Fire,…

Vấn đề trẻ em tiếp xúc với những yếu tố bạo lực còn gây ra sự tranh cãi khi đa số những trung tâm giáo dục, trường học đều không khuyến khích, thậm chí ngăn cấm những trò chơi bạo lực gây ra sự tương phản so với những nguồn kiến thức trẻ được tiếp thu.

Theo báo cáo cho thấy có đến 79% trường mầm non không còn cho phép học sinh sử dụng vũ khí đồ chơi do lo ngại có thể gây tổn thương cơ thể và có khả năng tạo sự gây hấn, xích mích giữa các học sinh.

Nhiều trẻ em có xu hướng bắt chước theo các trò chơi mang tính bạo lực hoặc những tình huống bạo lực trong cuộc sống
Nhiều trẻ em có xu hướng bắt chước theo các trò chơi mang tính bạo lực hoặc những tình huống bạo lực trong cuộc sống

Luồng suy nghĩ về khả năng hình thành tính bạo lực, hung hãn của trẻ khiến cho người lớn ngày càng quản lý chặt chẽ việc chơi các trò chơi chiến đấu và sử dụng có vũ khí chiến tranh đồ chơi. Tuy nhiên hành động này có thể gây ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ nhỏ.

Kết quả nghiên cứu đã cho thấy rằng quá trình phát triển toàn diện của trẻ sẽ bị gián đoạn, nhất là đối với các bé trai nếu không được đáp ứng đủ nhu cầu chơi các trò mạnh mẽ. Ngoài ra, những chương trình giáo dục về kiến thức ở trên trường không thể hỗ trợ thêm những hoạt động thực hành, rèn luyện để phát triển sự năng động, khiến trẻ trở nên thụ động và không chuẩn bị được hành trang tốt nhất cho tương lai.

Giả vờ chơi vũ khí và các hành vi hung hăng có phải luôn khuyến khích bạo lực không?

Trò chơi đánh nhau được định nghĩa là hành vi chơi hợp tác bằng lời nói và thể chất và có sự tham gia ít nhất từ 2 trẻ trở lên – theo Smilansky, trong cuốn sách Children’s play and learning: Perspectives and policy implications. Khi đó, các bé sẽ cùng phân chia các vai nhân vật giống như một vở kịch, tương trợ lẫn nhau theo một chủ đề hoặc đóng giả theo tình tiết của một bộ phim nào đó. Những trò chơi chiến đấu bao gồm thể loại về siêu anh hùng, chơi bắt kẻ xấu, diệt trừ “yêu quái” và kết hợp với vận động thể chất, giàu trí tưởng tượng, đặc biệt những hành vi đánh nhau đều là giả và không gây tổn thương tới bạn bè xung quanh.

Trẻ em trong khoảng 3 – 6 tuổi thường xuyên chơi các trò chơi đánh trận. Chúng hay bị thu hút bởi các món đồ chơi như súng nước, súng nhựa, kiếm gỗ hay những đồ hoá trang của các siêu anh hùng. Mỗi khi chơi với bạn, trẻ em sẽ đóng giả làm cảnh sát – tội phạm để truy đuổi nhau hoặc làm siêu nhân – kẻ xấu và dùng những món đồ chơi liên quan để chiến đấu với nhau.

Một người mẹ đã kể rằng, khi con và bạn chơi chung, sau khi quan sát đã phát hiện ra các con dùng gậy để đánh nhau với những tiếng cười rất vui vẻ. Các bé còn kể với mẹ rằng chúng muốn hóa thân giống những người tài giỏi để ngăn chặn và tiêu diệt cái xấu. Trẻ ở trong khoảng độ tuổi này đã có thể phân biệt được đâu là thật và đâu chỉ là trò chơi cho nên người lớn không nhất thiết phải cấm trẻ không được chơi nữa.

Đôi khi ba mẹ nghe được những tiếng hét thất thanh khi các con chơi đánh nhau hoặc chúng còn giả chết. Đừng quá lo lắng vì ở độ tuổi này chúng vẫn chưa thể nhận định về “cái chết” một cách rõ ràng, những hành vi đó không có mục đích gây tổn hại đến ai cả, chúng chỉ giả vờ và còn cảm thấy rất vui vẻ, thú vị, tăng khả năng sáng tạo và khả năng kiểm soát cảm xúc, hành động của mình.

Những trò chơi bạo lực cũng mang lại rất nhiều lợi ích nếu được kiểm soát đúng cách vì hóa thân giống những người tài giỏi để ngăn chặn và tiêu diệt cái xấu
Những trò chơi bạo lực cũng mang lại rất nhiều lợi ích nếu được kiểm soát đúng cách vì hóa thân giống những người tài giỏi để ngăn chặn và tiêu diệt cái xấu

Theo Jane Katch, nhà giáo dục đã viết cuốn Under Deadman’s Skin: “Khám phá ý nghĩa của trò chơi bạo lực của trẻ em cho biết không phải lúc nào trẻ em cũng có thể diễn đạt ý tưởng của mình một cách rõ ràng thông qua lời nói, chính vì thế chúng tìm cách thể hiện thông qua các trò chơi.”

Theo My Early Childhood Education (New Zealand), việc chơi các vũ khí trò chơi có thể mang lại rất nhiều lợi ích.

Các bậc phụ huynh có thể tìm hiểu thêm thông qua một số lợi ích của việc chơi các trò chơi vũ khí dưới đây:

  • Phát triển trí tưởng tượng, kỹ năng diễn xuất và ngôn ngữ: Những trò chơi nhập vai, đóng giả các nhân vật trong tác phẩm nào đó sẽ giúp trẻ tăng khả năng tưởng tượng, coi bản thân giống như những nhân vật trong đó, có suy nghĩ, hành động và có thể sáng tạo ra những tình tiết khác thú vị hơn cho hợp với khả năng của mình. Việc giao tiếp theo những lời thoại của trò chơi giúp trẻ nói năng lưu loát hơn, khả năng diễn xuất theo từng nhân vật cũng đặc sắc hơn.
  • Rèn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề: Khi chơi cùng nhiều bạn bé khác, trẻ sẽ đối mặt với nhiều tình huống và bất ngờ xảy ra và dần dần rèn được sự nhanh nhạy, cách tự lập để giải quyết các vấn đề của mình một cách hợp lý. Trẻ cũng có thể tự mình đưa ra quyết định mà không cần phải hỏi người lớn, trừ một số vấn đề khó giải quyết mới cần ba mẹ hỗ trợ.
  • Xây dựng tình bạn: Việc cùng vui chơi, trò chuyện trong một khoảng thời gian dài đem lại cho bé và các bạn những kỷ niệm đẹp, giúp trẻ hiểu nhau hơn và mối quan hệ bạn bè cũng gắn bó với nhau nhiều hơn.
  • Rèn luyện sự tự tin, khơi dậy sự đồng cảm: Trong quá trình nhập vai, tiếp xúc với nhiều điều thú vị cũng như xây dựng mối quan hệ hoà đồng với bạn bè, trẻ còn có được sự đồng cảm, biết yêu thương mọi người và ngày càng tự tin hơn. Trẻ sẽ biết thương xót những hoàn cảnh khó khăn, bị bắt nạt, đồng thời muốn trở thành người tốt để giúp đỡ người khác ngay cả khi đóng kịch và ở ngoài đời.

Xem thêm: Tại sao trẻ hay đánh bạn? Tìm hiểu 7 nguyên nhân thường gặp

Khi nào vấn đề sẽ trở nên thực sự nghiêm trọng?

Quả thật chơi các trò chơi cảm giác mạnh có thể mang lại nhiều lợi ích cho trẻ em nhưng đồng thời cũng kéo theo không ít hệ luỵ, do đó đây mới trở thành một vấn đề gây ra nhiều suy nghĩ trái chiều. 

Phụ huynh cần hạn chế cho con chơi những trò chơi bạo lực khi con có dấu hiệu như sau:

 

Trẻ thực sự sợ hãi trước những trò chơi đó

Khi trẻ tỏ ra sợ hãi, hãy ngăn cản trò chơi tiếp tục ngay lập tức
Khi trẻ tỏ ra sợ hãi, hãy ngăn cản trò chơi tiếp tục ngay lập tức

Phụ huynh cần can thiệp khi phát hiện những điểm khác nhau giữa sự gây hấn vui vẻ và gây hấn nghiêm trọng. Khi tham gia những trò chơi kịch tính tích cực, trẻ em sẽ vui vẻ và thoải mái, ngược lại khi chúng bắt đầu xuất hiện ngôn ngữ có vẻ nghiêm túc, sắc mặt thay đổi nhăn nhó và có hành động thô bạo thì ngay lập tức cần có sự can thiệp của ba mẹ để không xảy ra hậu quả nào nghiêm trọng.

Trẻ đã từng trải qua những sự kiện buồn, mất mát, đau thương đó và rồi bây giờ tái hiện chúng qua các trò chơi

Những người từng trải qua cảm giác bị tổn thương, mất mát hoặc bị đối xử không tốt trong quá khứ thường phải chịu những nỗi ám ảnh, sự khúc mắc trong suốt cuộc đời. Sẽ thật nguy hiểm nếu trẻ có hành vi tái hiện lại những điều đó qua trò chơi bởi điều này thể hiện trẻ có khả năng mất kiểm soát, có suy nghĩ tiêu cực, thậm chí có ý định trả thù những điều đau khổ phải chịu trong quá khứ, dễ gây tổn hại đến những người ngay cung quanh.

Trò chơi thực sự gây hấn, làm tổn thương ai đó, kích động cảm xúc và xung đột

Những chấn thương có thể là dấu hiệu nguy hiểm
Những chấn thương có thể là dấu hiệu nguy hiểm

Không phải tự nhiên mà các trò chơi bạo lực bị nghiêm cấm, bởi những người chơi trò này nếu không cẩn thận có thể bị kích động cảm xúc, khi trẻ còn nhỏ chưa có khả năng kiểm soát hành động và suy nghĩ của mình, dễ bị kích động, vô tình hoặc cố ý đánh bạn.

Các hành vi bạo lực trong trò chơi tự phát mà không theo “cốt truyện”

Những kịch bản trò chơi mà con “diễn” thường bắt nguồn từ các tác phẩm nổi tiếng dành cho trẻ em. Những hành động xuất hiện trong cốt truyện được chọn lọc và không quá ghê gớm. Tuy nhiên một số trẻ có thể bị học hư từ các nguồn thông tin khác, do đó khi trẻ chơi các trò bạo lực có vẻ khác với cốt truyện, ba mẹ cần quan sát xem các hành vi của con để đề phòng những diễn biến ngoài sự tưởng tượng có thể xảy ra.

Một vài lưu ý dành cho bố mẹ khi nuôi dạy trẻ trong trường hợp này

Sự thay đổi tuyến cảm xúc của trẻ diễn ra rất bất thường và không thể dự đoán trước được. Đôi lúc trẻ đang chơi rất vui vẻ nhưng chỉ cần có một xúc tác nào không vừa ý liền khiến trẻ trở nên tức giận hoặc hờn dỗi. Sẽ là một vấn đề rất khó để nhận biết được một hành vi của trẻ là đang vui vẻ thực sự hay có thể dẫn đến bạo lực ngay sau đó. Do vậy ba mẹ cần có sự quan tâm và để ý con trong khi vui chơi. Để giáo dục được cốt lõi vấn đề, hãy dạy cho con cách chơi vui vẻ, cách ứng xử với bạn bè và một số điều cần ghi nhớ để xử lý được vấn đề. Sau đây là 4 lưu ý để hỗ trợ ba mẹ tốt hơn khi con chơi trò chơi có tính bạo lực.

Quản lý tốt các phương tiện truyền thông, xã hội mà trẻ tiếp cận

Các phương tiện truyền thông và mạng xã hội đem đến những nguồn thông tin khổng lồ kèm theo đó là rất nhiều tiện ích trong cuộc sống như nghe nhạc, xem phim, đọc báo, tra cứu thông tin, giao tiếp,… Những nguồn này đáp ứng nhu cầu tìm hiểu của con người nhưng cũng mang đến khá nhiều rắc tối và tệ nạn. Thông qua vô số trò chơi bạo lực được đăng tải trên internet, nếu trẻ tiếp xúc trong thời gian dài có khả năng gây nghiện game và tính tình ngày càng trở nên nóng nảy, hung dữ.

Vô số trò chơi bạo lực được đăng tải trên internet, nếu trẻ tiếp xúc trong thời gian dài có khả năng gây nghiện, ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của trẻ 
Vô số trò chơi bạo lực được đăng tải trên internet, nếu trẻ tiếp xúc trong thời gian dài có khả năng gây nghiện, ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của trẻ

Để con tiếp xúc với các phương tiện truyền thông, xã hội một cách có ích, ba mẹ hãy dành thời gian dạy con những lưu ý khi sử dụng mạng xã hội, kiểm soát các tài khoản và chương trình, trò chơi con hay chơi. Bên cạnh đó nên có sự giới hạn thời gian chơi game, sử dụng các thiết bị điện tử của con, nếu có thể hãy đặt những thiết bị này ở nơi dễ theo dõi.

Xem thêm: Dạy trẻ dùng mạng xã hội với 7 mối nguy cơ TIỀM ẨN hiện nay

Không gắn mác cho các bé trai “sự bạo lực” là bản lĩnh đàn ông

Những bé trai luôn muốn thể hiện bản lĩnh của bản thân, chứng minh sự mạnh mẽ của mình. Các bé trai khi còn nhỏ cũng vậy, chúng muốn được công nhận “bản lĩnh đàn ông” của mình thông qua những hành động mà bé cho là “mạnh mẽ” như dùng bạo lực, sức mạnh của bản thân để làm một điều gì đó. Trẻ đang bị nhầm lẫn giữa bản lĩnh và bạo lực. Chính vì vậy bố mẹ cần cho con hiểu rằng “Không phải đánh thắng người khác hay có sức khỏe là bản lĩnh mà điều đó đến từ suy nghĩ, ý chí và hành động của bản thân”. Nếu một người dám đứng ra chống lại kẻ xấu gọi là bản lĩnh, dám nhận lỗi và chịu trách nhiệm cũng là bản lĩnh,… Còn nếu chỉ biết đánh nhau, dùng bạo lực để giải quyết vấn đề thì đó chỉ là sự “ngông cuồng”, “hiếu thắng” của con người.

Bố mẹ cần giải thích cho con hiểu rõ rằng bản lĩnh của con trai thể hiện bởi ý chí, nỗ lực chứ không phải đến từ bạo lực
Bố mẹ cần giải thích cho con hiểu rõ rằng bản lĩnh của con trai thể hiện bởi ý chí, nỗ lực chứ không phải đến từ bạo lực

Người lớn, bố mẹ cần giải thích cho con hiểu rõ hơn về sự mạnh mẽ khác với bạo lực. Hãy cho con thời gian để học hỏi thêm, được có cơ hội thực hành và một phần nhờ sự theo dõi của ba mẹ mà có thể khiến trẻ phát triển tốt hơn.

Trò chuyện với con nhiều hơn

Diane Levin, Tiến sĩ, giáo sư giáo dục mầm non tại Wheelock College, ở Boston, đồng tác giả của The War Play Dilemma cũng từng nói: “Trẻ em sẽ tiếp xúc với những thứ này, vì vậy chúng ta cần kết nối với chúng xung quanh nó. Nếu không, họ sẽ nghĩ rằng họ không thể nói chuyện với ba mẹ về những điều này.”

Điều này có thể được hiểu rằng trẻ em tiếp xúc với nhiều thứ không được yên bình trong đời sống hằng ngày, ba mẹ cũng cần quan tâm, tìm hiểu về những thứ con đang tiếp xúc, sau đó cho trẻ những lời khuyên và lòng tin cậy để mỗi khi gặp vấn đề trẻ sẽ tự tin nhờ hỗ trợ chứ không nhút nhát dấu đi và chịu đựng một mình.

Thường xuyên động viên tinh thần để con tự tin vào bản thân
Trò chuyện với con thường xuyên không những duy trì mối quan hệ lành mạnh mà còn khiến trẻ hạn chế hành vi bạo lực

Ba me nên tạo ra những cuộc trò chuyện thân mật, chủ động chia sẻ và kể chuyện cho con nghe, sau đó để con xóa bỏ rào cản không đáng có, đồng thời giúp mối quan hệ giữa ba mẹ và con cái ngày càng tốt hơn. Từ đó, bố mẹ có thể biết được con đang có những suy nghĩ như thế nào, giúp con định hướng lại những suy nghĩ lệch lạc, giải quyết một số vấn đề và vượt qua những khó khăn. 

Trẻ nhỏ thường sợ bị ba mẹ mắng, lo ngại về các vấn đề xảy ra mà không dám thừa nhận, lâu ngày dẫn đến khoảng cách giữa phụ huynh và con ngày càng xa cách hơn. Nhiều trường hợp bố mẹ và con cái không thể kết nối được với nhau, dẫn đến những bất đồng không đáng có. Lâu dần, điều này cũng có thể hình thành những suy nghĩ, hành vi tiêu cực, thậm chí là bạo lực của con cái về sau. Do đó các bậc phụ huynh cần kết nối với con cái nhiều hơn, tạo thói quen để trẻ chịu từ bỏ những việc xấu và hình thành tính cách đáng được trân trọng.

Tuy nhiên, cũng không khuyến khích những món đồ chơi giống vũ khí thực sự

Không nên cho bé chơi những món đồ mô phỏng vũ khí thật như kiếm giả, súng giả mà hãy dùng những thân cây gỗ để giả vờ làm đồ chơi. Những thứ này có thể đảm bảo được sự an toàn cho cả người chơi, tránh bị thương. Đa số các vậy dụng này đều rất nhẹ và không ảnh hưởng đến quá lớn đến quá trình vui chơi, mang lại sự an toàn cho con và yên tâm cho ba mẹ.

Sau những khoảng thời gian học tập, những trò chơi có tính kích thích thành công thu hút sự yêu thích của trẻ, giúp chúng có cơ hội xả stress, được thoải mái thư giãn và hỗ trợ cải thiện một số kỹ năng mềm. Tuy nhiên tùy vào sự đa dạng của trò chơi và kèm theo suy nghĩ khác biệt của trẻ cũng khiến ba mẹ không yên tâm, cần phải lưu ý mang lại những điều an toàn cho con. Hãy quan sát và nắm bắt suy nghĩ của trẻ để có thể điều chỉnh, cho trẻ chơi những trò chơi phù hợp.

Ngoài những biện pháp vừa được đưa ra, các bậc phụ huynh có thể cho trẻ tham gia khóa học KidUP của trung tâm UPO. Khoá học KidUP mang đến cho trẻ cơ hội trau dồi thêm kiến thức về các kỹ năng mềm, kỹ năng sống cần thiết hàng ngày. Đặc biệt, trẻ được giáo dục tư duy tự thức , từ đó nâng cao khả năng nhận thức, tự xây dựng thái độ sống tích cực, lành mạnh!

Bố mẹ có thể tìm hiểu chi tiết thông tin khoá học theo đường dẫn dưới đây:

Đăng ký khoá học KidUP cho bé NGAY

Thông qua những thông tin qua bài viết trên đây, hy vọng ba mẹ đã có cái nhìn đầy đủ hơn về việc trẻ bắt chước trò chơi bạo lực và có phương án giáo dục con trẻ phù hợp.

Trainer Lê Đặng Minh Nhật

Tác giả/Tham vấn: LÊ ĐẶNG MINH NHẬT

Founder - CEO Công Ty CP Tiềm Năng Vô Hạn UPO

Thầy Lê Đặng Minh Nhật là nhà đào tạo, nhà nghiên cứu tâm lý giáo dục vời hơn 10 năm giảng dạy và đào tạo hơn 30.000 học viên toàn quốc. Thầy cũng là nhà huấn luyện và tư vấn cho đội ngũ nhân sự và khách hàng của các tập đoàn và doanh nghiệp: FPT, PQC hospitality, J&T express, Amyra, ILA, RMIT, AIA EXCHANGE, Chubb Life, Global Media…

"Giáo dục nào đâu phải là quần áo để khoác lên cho đẹp, bởi giáo dục vốn dĩ là khơi dậy cái đẹp từ bên trong mỗi đứa trẻ" chính là châm ngôn của thầy trong giáo dục con trẻ.

Icon Facebook tác giả    Icon Youtube tác giả

0 0 đánh giá
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
Đăng ký Test sinh trắc vân tay để được Đăng ký Test sinh trắc vân tay để được
Tư vấn & Test tính cách Miễn phí

    Thông tin liên lạc

    Công ty cổ phần Tiềm năng vô hạn

    Mã số thuế: 4201892928

    Người đại diện theo pháp luật: LÊ ĐẶNG MINH NHẬT

    Theo dõi chúng tôi icon FB icon YT

    background footer

    0
    Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x