Trẻ hay than vãn một cách khó chịu và lời khuyên cho bố mẹ

trẻ hay than vãn

Trong quá trình phát triển của trẻ, ba mẹ có thể đối mặt với rất nhiều hành vi gây khó chịu từ con và việc trẻ hay than vãn cũng chính là một trong số đó. Việc rên rỉ xuất hiện xuyên suốt quãng thời gian trẻ còn nhỏ và đôi khi ba mẹ không thể nào làm chúng dừng lại được. Vậy nguyên nhân dẫn đến hành vi này là gì và có những biện pháp nào để giúp ba mẹ xử lý hiệu quả?

Tại sao trẻ nhỏ hay rên rỉ?

Một đứa trẻ hay nhõng nhẽo là đặc điểm thường thấy trong nhiều tình huống hằng ngày. Theo Janeen Hayward, cố vấn chuyên môn lâm sàng được cấp phép và là người sáng lập Swellbeing tại New York cho biết việc rên rỉ ở trẻ em là hoàn toàn bình thường. Chúng thường hay khóc lóc, năn nỉ hoặc la hét để đòi hỏi một thứ chúng không có được, khi chúng khó chịu, bất lực hoặc đôi khi vì muốn thu hút sự chú ý từ người lớn.

Hãy đi sâu vào tìm hiểu những lý do khiến trẻ rên rỉ thông qua những thông tin dưới đây.

Khi mọi thứ không diễn ra như ý và sự thất vọng

Khi trẻ biết chúng không có được điều gì đó sẽ dùng tiếng rên rỉ để thuyết phục ba mẹ
Khi trẻ biết chúng không có được điều gì đó sẽ dùng tiếng rên rỉ để thuyết phục ba mẹ

Mong muốn của trẻ không được đáp ứng hoặc diễn ra không như ý chính là lý do phổ biến nhất khiến trẻ không ngừng than vãn. Khi đó nếu ba mẹ nhượng bộ sẽ tạo ra một nhận định rằng bất kỳ điều gì trẻ muốn có cũng có thể áp dụng cách ăn vạ, thậm chí mức độ ngày càng nghiêm trọng hơn. Ban đầu có thể chỉ là những những lời năn nỉ hoặc tỏ ra giận dỗi nhưng dần dần trẻ sẽ phản kháng mạnh mẽ hơn như khóc, la hét, đập đồ đạc hoặc thậm chí đánh đập người xung quanh.

Khi trẻ lên 2 tuổi, đây là độ tuổi bắt đầu có những bước thay đổi về tâm sinh lý rõ rệt. Ăn vạ cũng chính là hình thức mà trẻ dùng để thể hiện sự thất vọng, bị ba mẹ yêu cầu làm điều gì đó mình không thích. Giai đoạn này vốn từ của trẻ còn chưa hoàn thiện nên trẻ chỉ có thể bộc lộ ra bên ngoài bằng cách rên rỉ, than vãn hay khóc lóc.

Xem thêm: Dạy trẻ kỹ năng tự phục vụ PHÙ HỢP theo lứa tuổi CHI TIẾT

Trẻ đang thực sự khó chịu điều gì đó

Những lúc trẻ bị đói hoặc khát nước cũng khiến trẻ rên rỉ như một cách thông báo đến bố mẹ rằng chúng cần được ăn uống. Thông thường những biểu hiện này sẽ diễn ra vào một số khoảng thời gian nhất định như trước bữa ăn trưa, vào giữa buổi chiều hoặc trước khi ăn tối.

Ngoài ra trẻ than vãn còn phụ thuộc vào nhiều lý do khác như căng thẳng, sợ hãi hoặc khi chúng mệt mỏi. Ngay cả người lớn cũng có những lúc gặp khó khăn trong vấn đề xử lý tình huống và kiểm soát cảm xúc của mình mà buột miệng than vãn. Do đó điều này cũng không có quá nhiều nguy hiểm xảy ra cho con, điều cần thiết chính là sự quan tâm của ba mẹ để nhanh chóng phát hiện vấn đề và mang lại sự thoải mái cho bé.

Những yếu tố như đói, khát, bị mệt cũng khiến trẻ than vãn
Những yếu tố như đói, khát, bị mệt cũng khiến trẻ than vãn

Khi lôi kéo sự chú ý

Đôi khi ăn vạ chỉ đơn giản là muốn thu hút sự chú ý từ ba mẹ và người lớn. Nếu ba mẹ không phát hiện và đáp ứng kịp thời các nhu cầu của con thì chúng sẽ bộc lộ ra rất nhiều hành vi quyết liệt, thậm chí có tính thách thức. Điều này không thể hoàn toàn chứng minh một đứa trẻ là khó bảo hay hư đốn, có sự thật rằng rất nhiều bậc phụ huynh quá bận rộn và không còn dành sự chú ý cho con cái nữa, do đó chúng mới thử nghiệm nhiều cách khác nhau để được ba mẹ quan tâm. Sau những hành vi lôi kéo sự chú ý đó thông thông thường trẻ sẽ bị la mắng, khiển trách nhưng không bé vẫn tiếp tục bởi cách đó thực sự có tác dụng, mặc dù theo một hướng mang lại kết quả chưa được tích cực.

Bố mẹ nên làm gì khi bé liên tục than vãn về mọi thứ?

Việc trẻ không ngừng ăn vạ về mọi thứ là thách thức lớn đối với các bậc phụ huynh khi không thể kiềm chế cảm xúc của mình mà trở nên tức giận. Tuy nhiên nếu biết cách nắm bắt tâm lý và áp dụng những phương pháp phù hợp thì ba mẹ có thể khiến trẻ từ bỏ thói quen xấu này. Dưới đây là một số cách thường được áp dụng và mang lại hiệu quả để khiến trẻ ngừng than vãn về mọi thứ.

Không nên phớt lờ con

Qua nhiều cuộc khảo sát, các bậc phụ huynh đều nói rằng họ rất khó giữ được bình tĩnh mỗi khi con bắt đầu than vãn do đó việc họ thường làm chính là giả vờ không nghe thấy. Tuy nhiên Rene Hackney, Tiến sĩ, nhà tâm lý học phát triển ở Alexandria, Virginia cho biết ba mẹ không nên phớt lờ trẻ bởi vì chúng sẽ càng quyết tâm làm theo ý của mình. 

Khi con than vãn, hãy giải thích cho con biết rằng giọng rên rỉ của con có thể gây ra sự khó chịu cho người khác và không thể nghe thấy con muốn nói gì trừ khi con sử dụng giọng điệu bình thường.  Ba mẹ có thể hỏi thăm về tình hình con đang gặp phải, liệu có bị đói hay bị mệt hay không. Đôi khi cũng có thể phớt lờ con trong trường hợp trẻ không gặp vấn đề gì và không chịu nghe theo lời khuyên của ba mẹ, khi đó việc không nhận được sự để ý sẽ giúp trẻ nhận ra rằng cố chấp than vãn không mang lại hiệu quả.

Không nhượng bộ

Rất nhiều bậc phụ huynh phạm phải một sai lầm trong khi xử lý hành vi than vãn của con. Thông thường việc mọi người thường làm chính là đáp ứng các nhu cầu của bé một cách nhanh chóng hay thường xuyên dỗ bằng kẹo, đồ chơi, điện thoại,.. Tuy nhiên hành động này sẽ tạo thành thói quen xấu, khuyến khích con tiếp tục thực hiện cách này để đòi hỏi nhiều thức khác vào lần sau. Khi con bắt đầu ăn vạ, ba mẹ hãy tìm cách cố gắng ổn định cảm xúc và tuyệt đối không được nhượng bộ vì bất kỳ hình thức nhượng bộ tích cực nào cả.

Sự nhượng bộ sẽ khiến trẻ lì lợm hơn
Sự nhượng bộ sẽ khiến trẻ lì lợm hơn

Dạy con cách kiểm soát

Đừng để con có tâm lý nạn nhân, luôn đổ lỗi cho mọi người, mọi việc xung quanh cũng như không nên quá nuông chiều con, khiến trẻ quen với việc được đáp ứng mọi nhu cầu và thiếu thái độ tôn trọng người lớn. Phụ huynh hãy giúp con học cách kiểm soát suy nghĩ và cảm xúc của mình bằng cách tư duy tích cực hoặc tìm những sự lựa chọn thay thế khác. Nếu con muốn đi biển chơi nhưng thời tiết khá lạnh và sóng lớn, ba mẹ hãy phân tích mức độ nguy hiểm con có thể gặp phải như sóng lớn, nước biển bẩn và dễ bị cảm lạnh. Thay vào đó nên khuyến khích con chơi các trò chơi trong nhà, cùng xem phim, đọc sách hoặc cùng ba mẹ làm bánh,…

Biện pháp dạy con tự kiểm soát bản thân giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn
Biện pháp dạy con tự kiểm soát bản thân giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn

Thay đổi chủ đề

Trẻ em thường rất dễ bị phân tâm bởi những thứ thú vị khác. Nhờ đó ba mẹ có thể tận dụng việc đề nghị những phương án khác để thuyết phục con từ bỏ đi điều không hợp lý mà mình đang đòi hỏi. Thông thường cách hiệu quả nhất chính là cùng con xem phim, kể chuyện cho con nghe hoặc chơi những trò chơi nhập vai, lắp ghép mô hình. Việc dạy con cách suy nghĩ theo hướng tích cực cũng là điều nên được áp dụng, ví dụ con không được đến khu vui chơi vì cần phải đi thăm họ hàng, hãy nói rằng con thật may mắn vì có thời gian rảnh về thăm ông bà, ông bà đang rất nhớ con và chuẩn bị nhiều đồ chơi mà con thích. Mở rộng vòng tròn sở thích của con bằng các hoạt động lành mạnh giúp cho trẻ có cơ hội phát triển tốt hơn, đồng thời khiến việc kiểm soát và giáo dục con cũng dễ dàng hơn.

Đánh lạc hướng con bằng những hành động thú vị và lành mạnh hơn
Đánh lạc hướng con bằng những hành động thú vị và lành mạnh hơn

Quan tâm đến cảm xúc của con

Một nguyên nhân thường dẫn đến những sự rên rỉ của con là do chúng khó chịu hoặc gặp các vấn đề nào đó. Do vậy để nhanh chóng hỗ trợ cho con, ba mẹ cần quan sát và quan tâm con nhiều hơn. Đôi khi trẻ đang đi trên đường và đột nhiên khóc lên, có thể trẻ bị dọa sợ bởi những con côn trùng hoặc bị mỏi chân. Hay một trường hợp khác khi trẻ liên tục hỏi khi nào mới có thể về nhà khi đang đi siêu thị chứng tỏ trẻ cảm thấy chán, hãy để trẻ giúp chọn những đồ dùng cần thiết cũng như thưởng cho bé các món ăn vặt bé thích. Việc quan tâm tới con sẽ giúp ba mẹ tìm ra cách giải quyết tình trạng than vãn của con một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Khuyến khích con nói ra mong muốn

Ba mẹ hãy khuyến khích con nói ra suy nghĩ và học cách lắng nghe con
Ba mẹ hãy khuyến khích con nói ra suy nghĩ và học cách lắng nghe con

Một vấn đề thường xảy ra ở ba mẹ và con cái chính là thiếu sự thấu hiểu. Ở độ tuổi khác nhau sẽ có những cách suy nghĩ và nhìn nhận khác nhau, nếu trẻ không nói ra mong muốn của mình hoặc ba mẹ không chịu lắng nghe chính là con đường khiến sự liên kết trong gia đình kém đi. Mỗi khi trẻ bắt đầu rên rỉ, ba mẹ hãy nhẹ nhàng hỏi về điều con muốn, tìm hiểu những vấn đề đang xảy ra và cũng tìm cách giải quyết thay vì một bên luôn than vãn còn một bên thì tức giận và quát mắng.

Xem thêm: Dạy con nói suy nghĩ của mình – Khi “ngoan” không còn là sự nghe lời TUYỆT ĐỐI

Làm gương cho con

Trẻ em giống như một mảnh giấy trắng, thông qua những kiến thức được tiếp xúc hằng ngày sẽ góp phần tạo nên những đặc điểm tính cách cho con. Ba mẹ chính là những người được con quan sát nhiều nhất và có xu hướng bắt chước theo ba mẹ rất nhiều. Do đó hãy chú ý đến cách cư xử, phản ứng trong cuộc sống hằng ngày. Nếu các bậc phụ huynh thường xuyên cãi nhau, hét lên thay vì bình tĩnh trò chuyện thì con cũng sẽ âm thầm tiếp thu được những điều đó. Trẻ em là tấm gương phản chiếu của ba mẹ, nếu bạn vẫn thường phàn nàn vì chồng không làm việc nhà, la mắng con không dọn dẹp đồ chơi hay kêu ca vì vấn đề trên công ty ngay trước mặt con thì sẽ khiến bé học theo. Vì thế ba mẹ cần hạn chế nói những điều tiêu cực trước mặt con, cần giữ bình tĩnh và chú ý những từ ngữ trong giao tiếp.

Ba mẹ là những người gần gũi nhất và là tấm gương để con học theo
Ba mẹ là những người gần gũi nhất và là tấm gương để con học theo

Khen thưởng và động viên

Một số phụ huynh thường cố tình đánh giá thấp năng lực để dạy dỗ con vì cho rằng khen thưởng sẽ khiến con trở nên tự phụ. Trên thực tế lại không phải như vậy, một lời động viên có thể trở thành động lực để con cố gắng hơn. Sau khi con dừng việc than vãn, hãy khen trẻ một câu như “Con làm tốt lắm, hãy nói cho mẹ nghe về vấn đề con gặp phải nào!”.  Việc khen ngợi sự nghe lời của con cũng như giọng nói bình thường để trả lời sẽ khiến trẻ vui vẻ hơn và cố gắng hạn chế sự rên rỉ vào những lần sau. Đồng thời ba mẹ hãy tập trung vào những hành vi tích cực, khen ngợi con mỗi khi chúng yêu cầu điều gì đó mà không than vãn, dần dần đưa trẻ vào một khuôn khổ của sự kỷ luật và nề nếp.

Dành thời gian cho con

Sự quan tâm của phụ huynh góp phần tạo nên động lực và sức mạnh tinh thần to lớn cho trẻ. Cuộc sống bận rộn làm cho thời gian dành cho con ngày càng ít đi, dẫn đến trẻ làm ra những hành vi kỳ lạ để thu hút sự chú ý từ ba mẹ. Mỗi ngày hãy dành cho con từ 10- 30 phút để chơi với con. Ba mẹ có thể cùng con tham gia các hoạt động mà con yêu thích như đá bóng, đi xe đạp, chăm sóc cây cối hoặc đọc truyện. Trong thời gian này hãy cố gắng không bị làm gián đoạn bởi công việc mà hãy tạo ra thật nhiều niềm vui. Dù chỉ là một khoảng thời gian ngắn nhưng con cũng sẽ cảm nhận được sự quan tâm của ba mẹ, giúp gắn kết các thành viên trong gia đình, đồng thời đây cũng là lúc ba mẹ có thể trò chuyện, dạy cho con nhiều kiến thức và học cách làm người tử tế.

Dành thời gian cho con sẽ khiến trẻ hạn chế dùng cách than vãn để thu hút sự chú ý từ ba mẹ
Dành thời gian cho con sẽ khiến trẻ hạn chế dùng cách than vãn để thu hút sự chú ý từ ba mẹ

Thiết lập các quy tắc

Ngay từ khi con còn nhỏ, ba mẹ hãy thiết lập những quy tắc để rèn luyện thói quen tốt cho trẻ. Khi trẻ gặp một vấn đề hoặc muốn đưa ra mong muốn, ba mẹ cần yêu cầu trẻ giao tiếp một cách lịch sự và nhẹ nhàng, nếu người lớn đang bận hãy dùng những hành động như gõ cửa hoặc giơ tay để thu hút sự chú ý thay vì la hét hoặc khóc lóc. Mỗi thành viên trong gia đình cần thống nhất phương pháp này để con có thể nghiêm túc thực hiện.

Lập ra các quy tắc góp phần đưa bé đi vào nề nếp, hạn chế hành vi mè nheo
Lập ra các quy tắc góp phần đưa bé đi vào nề nếp, hạn chế hành vi mè nheo

Đưa ra các biện pháp trong tương lai

Việc trẻ hay than vãn còn có thể được xử lý bằng cách trang bị các kỹ năng cần thiết để xử lý vấn đề, kiểm soát cảm xúc mỗi khi buồn bã thay vì rên rỉ và làm phiền ba mẹ. Con nên được dạy về những cách giao tiếp, đàm phán và học cách xử lý một số vấn đề thường gặp. Dần dần trao quyền để con xử lý những vấn đề có nhân của mình để trẻ tự lập và tự chủ động hơn.

Ngoài ra, các khoá học dạy kỹ năng sống cho trẻ như khoá học KidUP của trung tâm giáo dục UPO cũng là giải pháp được rất nhiều bố mẹ lựa chọn hiện nay khi mà cuộc sống xô bồ không cho phép bố mẹ có thể dành toàn bộ thời gian cho con cái.

KidUP là sân chơi lành mạnh vừa để học hỏi kiến thức xã hội, vừa nâng cao kỹ năng sống và hoà nhập với cộng đồng một cách tốt nhất. KidUP là khóa học dành cho thiếu nhi từ 6 đến 9 tuổi, mục tiêu chính bao gồm giáo dục cho trẻ về cách ứng xử thích hợp trong gia đình, nơi công cộng, nâng cao hiểu biết về địa lý, kỹ năng quản lý tài chính, lãnh đạo, giao tiếp,… Đặc biệt, các phương pháp dạy tại UPO được nghiên cứu và nâng cấp sao cho phù hợp với học viên nhất, tất cả nhằm hướng tới xây dựng cho trẻ tư duy tự thức và thái độ sống tích cực.

Bố mẹ có thể tìm hiểu thêm chi tiết khoá học tại đây:

Đăng ký khoá học KidUP cho bé NGAY

Việc trẻ hay than vãn, rên rỉ của là điều hết sức bình thường, nó không phải dấu hiệu cho một loại bệnh lý hay vấn đề về sức khỏe nào cả. Tuy nhiên hành vi có thể biến thành thói quen không tốt, “muốn gì được nấy” và ảnh hưởng không tốt đến quá trình tự lập sau này. Hy vọng sau bài viết này, ba mẹ có thể hiểu hơn về con, từ đó đưa ra những chiến lược giáo dục phù hợp với trẻ.

Trainer Lê Đặng Minh Nhật

Tác giả/Tham vấn: LÊ ĐẶNG MINH NHẬT

Founder - CEO Công Ty CP Tiềm Năng Vô Hạn UPO

Thầy Lê Đặng Minh Nhật là nhà đào tạo, nhà nghiên cứu tâm lý giáo dục vời hơn 10 năm giảng dạy và đào tạo hơn 30.000 học viên toàn quốc. Thầy cũng là nhà huấn luyện và tư vấn cho đội ngũ nhân sự và khách hàng của các tập đoàn và doanh nghiệp: FPT, PQC hospitality, J&T express, Amyra, ILA, RMIT, AIA EXCHANGE, Chubb Life, Global Media…

"Giáo dục nào đâu phải là quần áo để khoác lên cho đẹp, bởi giáo dục vốn dĩ là khơi dậy cái đẹp từ bên trong mỗi đứa trẻ" chính là châm ngôn của thầy trong giáo dục con trẻ.

Icon Facebook tác giả    Icon Youtube tác giả

4 1 đánh giá
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
Đăng ký Test sinh trắc vân tay để được Đăng ký Test sinh trắc vân tay để được
Tư vấn & Test tính cách Miễn phí

    Thông tin liên lạc

    Công ty cổ phần Tiềm năng vô hạn

    Mã số thuế: 4201892928

    Người đại diện theo pháp luật: LÊ ĐẶNG MINH NHẬT

    Theo dõi chúng tôi icon FB icon YT

    background footer

    0
    Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x